Δ. Ε. 23 ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΑΘΕΪΑΣ

                                                                ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ

α) Ορισμός, αίτια και συνέπειες της αθεΐας

Αθεΐα: Η άρνηση της ύπαρξης θεών ή Θεού

Αθεϊσμός: Η φιλοσοφική, θεωρητική θεμελίωση της αθεΐας.

•  Όλες οι αποχρώσεις της αθεΐας συναντώνται στο κοινό σημείο της άρνησης του Θεού

 Βαθμίδες αθεΐας

1.    Ο δισταγμός αποδοχής θεοδίδακτων αρχών και αληθειών

2.    Η αμφιβολία για την ύπαρξη μεταφυσικού κόσμου

3.    Ο αγνωστικισμός: Δεν υπάρχει βεβαιότητα για την ύπαρξη υπεραισθητού κόσμου, επομένως είναι αδύνατη η γνώση του.

   

     Μορφές σύγχρονου αθεϊσμού

£  Ο Μηδενισμός

£  Ο διαλεκτικός και ιστορικός υλισμός

£  Ο υπαρξιακός αθεϊσμός

£  Ο νιτσεϊσμός

£  Ο ορθολογικός θετικισμός κ.α.

Τα κυριότερα αίτια της αθεΐας

q  Ο εγωισμός του ανθρώπου

q  Η άγνοια της διδασκαλίας της θρησκείας στα ζητήματα «Θεός, κόσμος, άνθρωπος»

q  Οι ατομικές επιλογές που θέτουν φραγμό επικοινωνίας του ανθρώπου με το Θεό

q  Ο ορθολογισμός, που απορρίπτει τις υπερ λόγον αλήθειες

q  Η υλιστική θεώρηση του κόσμου

q  Η αντιθρησκευτική παιδεία που παρέχεται από διάφορα ολοκληρωτικά καθεστώτα

q  Η ασυνέπεια πίστης και ζωής μερικών εκπροσώπων της θρησκείας

Συνέπειες της αθεΐας

1.   Ανθρώπινη συμπεριφορά χωρίς φραγμούς και ηθικές αναστολές
2.   Ψυχικό κενό και υπαρξιακή αγωνία
3. Ηδονιστική εγωπάθεια

 β) Οι σπουδαιότερες αθεϊστικές απόψεις

1.    Η «ανθρωπιστική» αθεΐα : Λούντβιχ Φώυερμπαχ (1804-1872)

2.    Η κοινωνικοπολιτική αθεΐα : Καρλ Μαρξ (1818-1883)

3.    Η Βιταλιστική – μηδενιστική αθεΐα : Φρίντριχ Νίτσε (1844-1900)

4.    Η Ψυχαναλυτική αθεΐα : Σίγκμουντ Φρόυντ (1856-1939)

5.    Άθεος υπαρξισμός : Ζαν –Πωλ Σαρτρ (1905-1980), Αλμπερ Καμύ (1913-1960)

Δ. Ε. 24 ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΟΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Οι μαθητές:α) Να συνειδητοποιήσουν την έννοια της Μετάνοιας.

                    β) Να αντιληφθούν το θεοσύστατο χαρακτήρα της μετάνοιας και τη σημασία

                       της για τη ζωή της Εκκλησίας.

                   γ) Να ευαισθητοποιηθούν στο θέμα της αυτογνωσίας(συναίσθηση των

                       προσωπικών λαθών και αμαρτημάτων).

                    δ) Να αποδεχθούν τη σημασία της συγνώμης τόσο για την προσωπική τους

                       πρόοδο όσο και για την εκκλησιαστική διακοινωνία.

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ

Η έννοια της αμαρτίας     

                                             α) προσβάλλουμε το Θεό.

 Όταν κάνουμε το κακό:   β) περιφρονούμε τις εντολές του.

                                              γ) δεν ανταποκρινόμαστε στην αγάπη του.

                                              δ) αποξενωνόμαστε από τους συνανθρώπους μας.

ΜΕΤΑΝΟΙΑ:  Η αλλαγή της εσωτερικής μας διάθεσης, ο επαναπροσδιορισμός των

                      στόχων μας, η επιστροφή της καρδιάς, του νου, της θέλησής μας στο Θεό.

Σύσταση και ιστορική εξέλιξη του μυστηρίου της μετάνοιας

·         ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ: Ο Ισραηλιτικός λαός πολλές φορές αμαρτάνει, αλλά – όταν                                            συνειδητοποιεί το λάθος του – επιστρέφει με συντριβή στο Θεό

·         ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ:    α) Ο Ιωάννης ο Πρόδρομος κήρυττε την μετάνοια.

                                                   β) Ο Χριστός σύστησε το Μυστήριο της Μετάνοιας ή της                                                     Εξομολόγησης, παραχωρώντας την άδεια και τη δυνατότητα της  άφεσης στους αποστόλους και στους διαδόχους τους.

·         ΠΡΩΤΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ: Όσοι αμάρταναν βαριά αποκόπτονταν από το  σώμα των πιστών. Για να επανασυνδεθούν με την εκκλησία έπρεπε να μετανοήσουν δημόσια.

Η βαθύτερη σημασία του μυστηρίου της μετάνοιας

•  Η αληθινή Μετάνοια δεν είναι απλή μεταμέλεια.
•   Για την Εκκλησία μετάνοια είναι η αλλαγή στάσης και συμπεριφοράς  (συγχώρηση).
•   Ο φόβος των ανθρώπων για την εξομολόγηση είναι αδικαιολόγητος, γιατί:

1.    Τα αμαρτήματά μας τα λέμε στο Θεό. Αυτός συγχωρεί.

2.    Η ντροπή δεν πρέπει να γίνεται εμπόδιο (Ο Ιερέας και αυτός εξομολογείται).

3.    Η Μετάνοια μας συμφιλιώνει με τον εαυτό μας και τους συνανθρώπους μας.

4.    Η Μετάνοια μας απαλλάσσει απ’ ότι μας βαραίνει (Γεμίζει με χαρά ο ουρανός και η γη).

5.    Το απόρρητο της Εξομολόγησης διασφαλίζεται από την Εκκλησία και την Πολιτεία.

Το Μυστήριο της Μετάνοιας και ο Σύγχρονος Άνθρωπος

 Το μυστήριο της Μετάνοιας μπορεί να μας απαλλάξει από τύψεις, ενοχές, αντικοινωνικότητα.    

 Ο Ιερέας εξομολόγος, χωρίς να είναι ψυχίατρος, είναι πνευματικός καθοδηγητής.

  Μια ήσυχη και καθαρή συνείδηση δίνει στον άνθρωπο ψυχική ισορροπία και αποτρέπει τις ασθένειες εκείνες που έχουν την αιτία τους στην ψυχική διάθεση.

 Με τη Μετάνοια ο άνθρωπος επανασυνδέεται  με τον εαυτό του, το Θεό, το φυσικό περιβάλλον.

Ποιητικές Νότες

Αποσπάσματα από την εκπομπή "Ποιητικές Νότες" που "εκπέμπει" στο διαδίκτυο η ομάδα εργασίας της Β΄Λυκείου του 1ου ΓΕΛ Γρεβενών, στα πλάισια της Διαθεματικής Εργασίας: "Η Τέχνη του λόγου ταξιδεύει στο ραδιόφωνο μέσω διαδικτύου"

Εορτή των Τριών Ιεραρχών

Με αφορμή τη γιορτή των Τριών ιεραρχών δείτε το παραπάνω φιλμ από το χρήστη Νεκτάριο Κουκούλη. Πηγή: http://www.youtube.com/watch?v=qy9WP76do28

27 Ιανουαρίου: Παγκόσμια ημέρα για τα θύματα του Ολοκαυτώματος

Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ αποφάσισε στις 2 Νοεμβρίου 2005 να ανακηρύξει την 27η Ιανουαρίου Διεθνή Ημέρα μνήμης για τα θύματα του Ολοκαυτώματος από το ναζιστικό καθεστώς κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Η ημερομηνία επιλέχθηκε επειδή στις 27 Ιανουαρίου 1945 τα προελαύνοντα σοβιετικά στρατεύματα απελευθέρωσαν το μεγαλύτερο στρατόπεδο συγκέντρωσης στο Άουσβιτς - Μπίρκεναου στην Πολωνία. Πηγές: http://www.sansimera.gr/worldays/130#ixzz2JCaxajLa και http://www.youtube.com/watch?v=K9oXXboppqk

Δ. Ε. 21 ΦΑΝΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΕΞΙΘΡΗΣΚΙΑ

ΣΚΟΠΟΙ – ΕΠΙΔΙΩΞΕΙΣ

Οι μαθητές: α) Να συνειδητοποιήσουν τις συνέπειες του κάθε είδους φανατισμού.

 β) Να γνωρίσουν τα αίτια του θρησκευτικού φανατισμού και να αξιολογήσουν τις συνέπειες του.

γ) Να γνωρίσουν το περιεχόμενο και τους αγώνες των ανθρώπων για τη θρησκευτική τους ελευθερία.

 δ) Να διδαχθούν το θρησκευτικό και συνταγματικό πλαίσιο της θρησκευτικής ελευθερίας στην Ελλάδα σήμερα.

ε) Να κατανοήσουν την οφειλόμενη στάση σου χριστιανού απέναντι στους αλλόδοξους και τους αλλόθρησκους.

                                  ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ

α) Το φαινόμενο του φανατισμού και τα αίτιά του

Φανατισμός (fanum = ιερό): Η αποκλειστική προσπάθεια επιβολής των ιδεών ενός ατόμου ή μιας ιδεολογίας.

 Μορφές θρησκευτικού φανατισμού:

1.    Θρησκοληψία (Σχολαστική τήρηση θρησκευτικών εντολών με δεισιδαιμονικά και ψυχοπαθολογικά χαρακτηριστικά)

2.    Πουριτανισμός (Άκριτη αυστηρότητα στην ηθική καθαρότητα)

3.    Συντηρητισμός (Προσκόλληση σε ιδέες του παρελθόντος)

4.    Προσηλυτισμός ( Στρατολόγηση οπαδών με δόλια μέσα)

5.    Θεοκρατία  ( Διοίκηση του κράτους με θρησκευτικούς νόμους)

6.    Θρησκευτικός Επεκτατισμός (Η με κάθε μέσον προσπάθεια επέκτασης μιας θρησκείας)

Οι ρίζες του φανατισμού:

•  Το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο
•   Η άγνοια
•   Η έλλειψη δημοκρατικής διαπαιδαγώγησης και διαμόρφωσης δημοκρατικής συνείδησης
•   Η μειωμένη κριτική ικανότητα

 Τα αίτια του θρησκευτικού και κάθε φανατισμού

1.    Ψυχολογικά: α) Ποικιλία Νευρώσεων ( Συμπλέγματα, Άγχη κλπ)

   β) Ομαδικές νευρώσεις που τροφοδοτούνται από την ψυχολογία της μάζας.

2.    Πολιτικά & Κοινωνικά: Προβλήματα κοινωνικής σταθερότητας- οικονομικά προβλήματα

3.    Θρησκευτικά: Ο Φανατισμός ανάγεται σε αρετή και η βία σε μέσο εξάπλωσης των ιδεών

 β) Θρησκευτικός φανατισμός και ανεξιθρησκία στην ιστορία

·         1^ος – 4^ος αι. μ.Χ.: Διωγμοί κατά των Χριστιανών – βίαιες συγκρούσεις ( Αιρέσεις)

·         Μεσαίωνας: Διωγμοί των αυτοκρατόρων κατά των αιρετικών- Ισλάμ κατά Χριστιανών

·         Σταυροφορίες (11^ος – 15^ος αι.)

·         Ιερά εξέταση- Κυνήγι μαγισσών στη Δ. Ευρώπη και Αμερική

·         Θρησκευτικοί Πόλεμοι μεταξύ Προτεσταντών και Ρωμαιοκαθολικών ( Ευρώπη 16^ος – 18^ος αι.)

Διαφωτισμός: Τίθεται το αίτημα της Ανεξιθρησκίας

Ανεξηθρησκία: Ο σεβασμός από το κράτος, αλλά και από κάθε άνθρωπο των

                          θρησκευτικών πεποιθήσεων του καθενός

1948: Η ανεξιθρησκία καθιερώνεται παγκοσμίως από τον Ο.Η.Ε.

 γ) Ο Χριστιανισμός απέναντι στο φανατισμό και τους αλλόδοξους

1.    Η Ορθόδοξη Εκκλησία καταδίκασε το λεγόμενο “εισπηδητικό μαρτύριο”

2.    Αρνήθηκε την έννοια του “ιερού πολέμου”, σε όλες τις φάσεις της ιστορίας της

3.    Η ιεραποστολή της Ορθόδοξης Εκκλησίας διακρίνεται από σεβασμό προς τη θρησκεία και τον πολιτισμό του άλλου

·         Ο Χριστιανός διαλέγεται και σέβεται τα πρόσωπα που πρεσβεύουν διαφορετικές πεποιθήσεις και δεν φοβάται να μαρτυρήσει για την αλήθεια

  

δ) Η ανεξιθρησκία στην Ελλάδα

1827, Σύνταγμα της Τροιζήνας: Διακηρύχθηκε στην Ελλάδα η ανεξιθρησκία

Σύνταγμα της Ελλάδας ( άρθρο 13): Ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης

                                Επικρατούσα θρησκεία: Η Ορθόδοξη Εκκλησία (άρθρο 13)

 Οι Χριστιανοί πρέπει να διαφυλάξουν το καθεστώς ανεξιθρησκίας στην Ελλάδα και να συμβάλουν στην εμβάθυνση του, αφού η ανεξιθρησκία είναι η θεσμική έκφραση του σεβασμού στο συνάνθρωπο.

Δ. Ε. 23 ΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΝΟΗΜΑ  ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ

Η Θ. Λειτουργία χωρίζεται σε δύο τμήματα:

                                                                                  

Α΄ ΜΕΡΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΗΧΟΥΜΕΝΩΝ

    1.    ΔΟΞΟΛΟΓΙΑ του Τριαδικού Θεού

    2.    ΑΝΤΙΦΩΝΑ – ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟ της ημέρας

    3.    ΜΙΚΡΗ ΕΙΣΟΔΟΣ ( Η μεταφορά του Ευαγγελίου από την Αγ. Τράπεζα, στο κέντρο του ναού)                                  

    4.    ΨΑΛΜΩΔΙΑ ΕΠΙΚΑΙΡΩΝ ΥΜΝΩΝ- ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΑ- ΤΡΟΠΑΡΙΑ- ΤΡΙΣΑΓΙΟΣ ΥΜΝΟΣ

    5.    ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ: α) ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ: (Πράξεις και επιστολές Κ.Δ.)                           β) ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ:(Η ζωή του Χριστού, η διδασκαλία και τα θαύματά Του)

Μας υπενθυμίζουν τις θεμελιακές αλήθειες της πίστης.

Μας ενισχύουν στον πνευματικό μας αγώνα.

      Δεν είναι απλή ανάγνωση, αλλά βίωση της θεϊκής παρουσίας

ΟΙ ΠΡΟΣΕΥΧΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΗ ΦΥΣΗ

  Μέσα από όλα μας τα αιτήματα γίνεται σαφές ότι κατά τη Θεία Λειτουργία εκδηλώνεται βαθύτατο ενδιαφέρον για τον άνθρωπο και για τον κόσμο που τον περιβάλλει.

  Ο Χριστιανός καλείται να μιμηθεί τη θεϊκή αγάπη ( προσευχόμενος για τους ανθρώπους).

 Οι αιτήσεις μας θυμίζουν ότι από το Θεό εξαρτάται η ύπαρξη και η συντήρηση της

     δημιουργίας.

Β΄ ΜΕΡΟΣ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΝ

1.    ΜΕΓΑΛΗ ΕΙΣΟΔΟΣ: Η μεταφορά του άρτου και του οίνου από την Πρόθεση στην Αγία Τράπεζα

2.    ΑΛΛΗΛΟΣΥΓΧΩΡΗΣΗ: Πριν από την ομολογία της κοινής πίστης (Σύμβολο της Πίστεως) καλούνται από τον Ιερέα οι πιστοί για αλληλοσυγχώρηση ( Βασική προϋπόθεση για συμμετοχή στη Θ. Μετάληψη)

3.    ΑΓΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ: Το τμήμα κατά το οποίο τα Τίμια Δώρα προσφέρονται («αναφέρονται») στο Θεό

4.    ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΙΠΤΥΧΩΝ: Κατάλογος, με δύο πτυχές, όπου αναγράφονται τα ονόματα ζώντων και νεκρών

5.    ΘΕΙΑ ΜΕΤΑΛΗΨΗ : « Μετά φόβου Θεού πίστεως και αγάπης………»

Στον ύμνο που ακολουθεί αποτυπώνεται η χαρά των πιστών

       (« είδομεν το φως το αληθινόν…….»)

ΕΠΙΛΟΓΟΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ: Ευγνωμοσύνη προς το Θεό και ευχή ώστε η ζωή των

                                                         πιστών να βρίσκεται στα χέρια Του.