Ποιητικές Νότες

Αποσπάσματα από την εκπομπή "Ποιητικές Νότες" που "εκπέμπει" στο διαδίκτυο η ομάδα εργασίας της Β΄Λυκείου του 1ου ΓΕΛ Γρεβενών, στα πλάισια της Διαθεματικής Εργασίας: "Η Τέχνη του λόγου ταξιδεύει στο ραδιόφωνο μέσω διαδικτύου"

Εορτή των Τριών Ιεραρχών

Με αφορμή τη γιορτή των Τριών ιεραρχών δείτε το παραπάνω φιλμ από το χρήστη Νεκτάριο Κουκούλη. Πηγή: http://www.youtube.com/watch?v=qy9WP76do28

27 Ιανουαρίου: Παγκόσμια ημέρα για τα θύματα του Ολοκαυτώματος

Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ αποφάσισε στις 2 Νοεμβρίου 2005 να ανακηρύξει την 27η Ιανουαρίου Διεθνή Ημέρα μνήμης για τα θύματα του Ολοκαυτώματος από το ναζιστικό καθεστώς κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Η ημερομηνία επιλέχθηκε επειδή στις 27 Ιανουαρίου 1945 τα προελαύνοντα σοβιετικά στρατεύματα απελευθέρωσαν το μεγαλύτερο στρατόπεδο συγκέντρωσης στο Άουσβιτς - Μπίρκεναου στην Πολωνία. Πηγές: http://www.sansimera.gr/worldays/130#ixzz2JCaxajLa και http://www.youtube.com/watch?v=K9oXXboppqk

Δ. Ε. 21 ΦΑΝΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΕΞΙΘΡΗΣΚΙΑ

ΣΚΟΠΟΙ – ΕΠΙΔΙΩΞΕΙΣ

Οι μαθητές: α) Να συνειδητοποιήσουν τις συνέπειες του κάθε είδους φανατισμού.

 β) Να γνωρίσουν τα αίτια του θρησκευτικού φανατισμού και να αξιολογήσουν τις συνέπειες του.

γ) Να γνωρίσουν το περιεχόμενο και τους αγώνες των ανθρώπων για τη θρησκευτική τους ελευθερία.

 δ) Να διδαχθούν το θρησκευτικό και συνταγματικό πλαίσιο της θρησκευτικής ελευθερίας στην Ελλάδα σήμερα.

ε) Να κατανοήσουν την οφειλόμενη στάση σου χριστιανού απέναντι στους αλλόδοξους και τους αλλόθρησκους.

                                  ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ

α) Το φαινόμενο του φανατισμού και τα αίτιά του

Φανατισμός (fanum = ιερό): Η αποκλειστική προσπάθεια επιβολής των ιδεών ενός ατόμου ή μιας ιδεολογίας.

 Μορφές θρησκευτικού φανατισμού:

1.    Θρησκοληψία (Σχολαστική τήρηση θρησκευτικών εντολών με δεισιδαιμονικά και ψυχοπαθολογικά χαρακτηριστικά)

2.    Πουριτανισμός (Άκριτη αυστηρότητα στην ηθική καθαρότητα)

3.    Συντηρητισμός (Προσκόλληση σε ιδέες του παρελθόντος)

4.    Προσηλυτισμός ( Στρατολόγηση οπαδών με δόλια μέσα)

5.    Θεοκρατία  ( Διοίκηση του κράτους με θρησκευτικούς νόμους)

6.    Θρησκευτικός Επεκτατισμός (Η με κάθε μέσον προσπάθεια επέκτασης μιας θρησκείας)

Οι ρίζες του φανατισμού:

•  Το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο
•   Η άγνοια
•   Η έλλειψη δημοκρατικής διαπαιδαγώγησης και διαμόρφωσης δημοκρατικής συνείδησης
•   Η μειωμένη κριτική ικανότητα

 Τα αίτια του θρησκευτικού και κάθε φανατισμού

1.    Ψυχολογικά: α) Ποικιλία Νευρώσεων ( Συμπλέγματα, Άγχη κλπ)

   β) Ομαδικές νευρώσεις που τροφοδοτούνται από την ψυχολογία της μάζας.

2.    Πολιτικά & Κοινωνικά: Προβλήματα κοινωνικής σταθερότητας- οικονομικά προβλήματα

3.    Θρησκευτικά: Ο Φανατισμός ανάγεται σε αρετή και η βία σε μέσο εξάπλωσης των ιδεών

 β) Θρησκευτικός φανατισμός και ανεξιθρησκία στην ιστορία

·         1^ος – 4^ος αι. μ.Χ.: Διωγμοί κατά των Χριστιανών – βίαιες συγκρούσεις ( Αιρέσεις)

·         Μεσαίωνας: Διωγμοί των αυτοκρατόρων κατά των αιρετικών- Ισλάμ κατά Χριστιανών

·         Σταυροφορίες (11^ος – 15^ος αι.)

·         Ιερά εξέταση- Κυνήγι μαγισσών στη Δ. Ευρώπη και Αμερική

·         Θρησκευτικοί Πόλεμοι μεταξύ Προτεσταντών και Ρωμαιοκαθολικών ( Ευρώπη 16^ος – 18^ος αι.)

Διαφωτισμός: Τίθεται το αίτημα της Ανεξιθρησκίας

Ανεξηθρησκία: Ο σεβασμός από το κράτος, αλλά και από κάθε άνθρωπο των

                          θρησκευτικών πεποιθήσεων του καθενός

1948: Η ανεξιθρησκία καθιερώνεται παγκοσμίως από τον Ο.Η.Ε.

 γ) Ο Χριστιανισμός απέναντι στο φανατισμό και τους αλλόδοξους

1.    Η Ορθόδοξη Εκκλησία καταδίκασε το λεγόμενο “εισπηδητικό μαρτύριο”

2.    Αρνήθηκε την έννοια του “ιερού πολέμου”, σε όλες τις φάσεις της ιστορίας της

3.    Η ιεραποστολή της Ορθόδοξης Εκκλησίας διακρίνεται από σεβασμό προς τη θρησκεία και τον πολιτισμό του άλλου

·         Ο Χριστιανός διαλέγεται και σέβεται τα πρόσωπα που πρεσβεύουν διαφορετικές πεποιθήσεις και δεν φοβάται να μαρτυρήσει για την αλήθεια

  

δ) Η ανεξιθρησκία στην Ελλάδα

1827, Σύνταγμα της Τροιζήνας: Διακηρύχθηκε στην Ελλάδα η ανεξιθρησκία

Σύνταγμα της Ελλάδας ( άρθρο 13): Ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης

                                Επικρατούσα θρησκεία: Η Ορθόδοξη Εκκλησία (άρθρο 13)

 Οι Χριστιανοί πρέπει να διαφυλάξουν το καθεστώς ανεξιθρησκίας στην Ελλάδα και να συμβάλουν στην εμβάθυνση του, αφού η ανεξιθρησκία είναι η θεσμική έκφραση του σεβασμού στο συνάνθρωπο.

Δ. Ε. 23 ΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΝΟΗΜΑ  ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ

Η Θ. Λειτουργία χωρίζεται σε δύο τμήματα:

                                                                                  

Α΄ ΜΕΡΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΗΧΟΥΜΕΝΩΝ

    1.    ΔΟΞΟΛΟΓΙΑ του Τριαδικού Θεού

    2.    ΑΝΤΙΦΩΝΑ – ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟ της ημέρας

    3.    ΜΙΚΡΗ ΕΙΣΟΔΟΣ ( Η μεταφορά του Ευαγγελίου από την Αγ. Τράπεζα, στο κέντρο του ναού)                                  

    4.    ΨΑΛΜΩΔΙΑ ΕΠΙΚΑΙΡΩΝ ΥΜΝΩΝ- ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΑ- ΤΡΟΠΑΡΙΑ- ΤΡΙΣΑΓΙΟΣ ΥΜΝΟΣ

    5.    ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ: α) ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ: (Πράξεις και επιστολές Κ.Δ.)                           β) ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ:(Η ζωή του Χριστού, η διδασκαλία και τα θαύματά Του)

Μας υπενθυμίζουν τις θεμελιακές αλήθειες της πίστης.

Μας ενισχύουν στον πνευματικό μας αγώνα.

      Δεν είναι απλή ανάγνωση, αλλά βίωση της θεϊκής παρουσίας

ΟΙ ΠΡΟΣΕΥΧΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΗ ΦΥΣΗ

  Μέσα από όλα μας τα αιτήματα γίνεται σαφές ότι κατά τη Θεία Λειτουργία εκδηλώνεται βαθύτατο ενδιαφέρον για τον άνθρωπο και για τον κόσμο που τον περιβάλλει.

  Ο Χριστιανός καλείται να μιμηθεί τη θεϊκή αγάπη ( προσευχόμενος για τους ανθρώπους).

 Οι αιτήσεις μας θυμίζουν ότι από το Θεό εξαρτάται η ύπαρξη και η συντήρηση της

     δημιουργίας.

Β΄ ΜΕΡΟΣ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΝ

1.    ΜΕΓΑΛΗ ΕΙΣΟΔΟΣ: Η μεταφορά του άρτου και του οίνου από την Πρόθεση στην Αγία Τράπεζα

2.    ΑΛΛΗΛΟΣΥΓΧΩΡΗΣΗ: Πριν από την ομολογία της κοινής πίστης (Σύμβολο της Πίστεως) καλούνται από τον Ιερέα οι πιστοί για αλληλοσυγχώρηση ( Βασική προϋπόθεση για συμμετοχή στη Θ. Μετάληψη)

3.    ΑΓΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ: Το τμήμα κατά το οποίο τα Τίμια Δώρα προσφέρονται («αναφέρονται») στο Θεό

4.    ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΙΠΤΥΧΩΝ: Κατάλογος, με δύο πτυχές, όπου αναγράφονται τα ονόματα ζώντων και νεκρών

5.    ΘΕΙΑ ΜΕΤΑΛΗΨΗ : « Μετά φόβου Θεού πίστεως και αγάπης………»

Στον ύμνο που ακολουθεί αποτυπώνεται η χαρά των πιστών

       (« είδομεν το φως το αληθινόν…….»)

ΕΠΙΛΟΓΟΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ: Ευγνωμοσύνη προς το Θεό και ευχή ώστε η ζωή των

                                                         πιστών να βρίσκεται στα χέρια Του.

Την πόρτα ανοίγω το βράδυ...

Πηγή:http://www.youtube.com/watch?v=BfyrN9uWEpA

Δ. Ε. 18 ΤΟ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟ ΗΘΟΣ ΩΣ ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΚΑΤΑΛΗΨΕΩΝ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΣΚΟΠΟΙ – ΕΠΙΔΙΩΞΕΙΣ

Οι μαθητές:  α) Να διδαχθούν τις συνέπειες των προκαταλήψεων

                     β) Να συνειδητοποιήσουν ότι στην ορθοδοξία οι διακρίσεις είναι καταδικαστέες επιλογές των ανθρώπων.

 γ) Να κατανοήσουν τον αγωνιστικό χαρακτήρα του Χριστιανισμού κατά πολλών και ποικίλων προκαταλήψεων. Οι προκαταλήψεις ήταν και είναι μια πραγματικότητα ( Ορισμός. Έννοια προκαταλήψεων).                              

                             ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ

 α) Η Προκατάληψη ως φαινόμενο

 ΠΡΟΚΑΤΑΛΗΨΗ: Ονομάζεται η άποψη που διαμορφώνει κανείς για πρόσωπα, ιδέες ή καταστάσεις χωρίς προηγουμένως να έχει πλήρη ενημέρωση και

γνώση, χωρίς να έχει χρησιμοποιήσει τη λογική και την κριτική σκέψη.

•  Η Προκατάληψη διαμορφώνει στερεότυπα  που καταλήγουν να δικαιολογούν συμφέροντα και αδικίες.

ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΠΡΟΚΑΤΑΛΗΨΗΣ ΠΟΥ ΟΔΗΓΗΣΑΝ ΣΕ ΔΙΩΓΜΟΥΣ ΚΑΙ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ

1.    Φυλετικές Προκαταλήψεις ( Αμερική- Ευρώπη)

2.    Εθνικές Προκαταλήψεις

3.    Θρησκευτικές Προκαταλήψεις

4.    Διακρίσεις εις βάρους των Γυναικών

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΡΟΚΑΤΑΛΗΨΕΩΝ

1.    Ρατσιστικοί Νόμοι

2.    Οικονομική Εκμετάλλευση

3.    Περιθοριοποίηση και πολιτιστική υπανάπτυξη μειονοτήτων

β) Ο Ορθόδοξος Χριστιανισμός απέναντι στην προκατάληψη

·         Στα πρώτα χριστιανικά χρόνια όλοι οι άνθρωποι, πλούσιοι και φτωχοί, δούλοι και ελεύθεροι, άνδρες και γυναίκες, αντιμετωπίζονται όμοια και ισότιμα.

·         Η Ορθόδοξη Εκκλησία συνέχισε την οργάνωση της ζωής της γύρω από το μυστήριο της Θ. Ευχαριστίας, ξεπερνώντας αυστηρά τους κοινωνικούς και εθνικούς διαχωρισμούς.

·         1872: Το Οικουμενικό Πατριαρχείο καταδίκασε ως αίρεση τον εθνοφυλετισμό[1] ,που διασπούσε το ενιαίο σώμα του Χριστού.

γ) Σύγχρονες θεολογικές ζυμώσεις

·         Ο δυτικός Χριστιανισμός μετά τον 17^ο αιώνα, περιορίστηκε σε ένα αντιδραστικό ρόλο (όσον αφορά τα φαινόμενα κοινωνικής παθογένειας) προσπαθώντας να διατηρήσει τα κεκτημένα του, ενώ η Ορθόδοξη Εκκλησία για πολιτικούς και κοινωνικούς λόγους ήταν ανίκανη να αντιδράσει.
      Ο αγώνας για μια καινούργια κοινωνία φάνηκε να εγκαταλείπεται από το Χριστιανισμό.

 ·         Μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο: Αναπτύχθηκαν θεολογικά ρεύματα που ανανέωσαν τον αγώνα ενάντια στην αδικία και την προκατάληψη

ΘΕΟΛΟΓΙΚΟ ΡΕΥΜΑ	ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ - ΣΚΟΠΟΣ
ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ	Ενεργός ρόλος του Χριστιανού στα κοινά
ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗΣ	Αντίσταση των φτωχών τάξεων ενάντια στην αδικία
ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΛΠΙΔΑΣ	Άνοιγμα της Εκκλησίας στο εσχατολογικό μέλλον
ΥΠΑΡΞΙΑΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ	Αξιοποίησε τις αναφορές της Υπαρξιακής Φιλοσοφίας στη σχέση Θεού- ανθρώπου
ΦΕΜΙΝΙΣΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ	Αποκατάσταση στης θέσης της Γυναίκας στο Χριστιανισμό
ΜΑΥΡΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ	Αποκατάσταση της θέσης των μαύρων στο Χριστιανισμό

·         Η Ορθόδοξη Θεολογία παρακολουθεί με ενδιαφέρον τις σύγχρονες θεολογικές κινήσεις και διαλέγεται γόνιμα μ’ αυτές στο δικό της ιστορικό χώρο.

& ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ

1.    Αναφέρετε περιπτώσεις προκατάληψης στην καθημερινή σας ζωή. Τι αποτελέσματα έχουν;

2.    Ποια στάση πρέπει να κρατά ο Χριστιανός απέναντι στα φαινόμενα κοινωνικής παθογένειας;

---

[1] ΕΘΝΟΦΥΛΕΤΙΣΜΟΣ: Η τάση για οργάνωση σε ιδιαίτερη τοπική εκκλησία ανά έθνος, μέσα σε ένα ενιαίο κράτος. Αν σε ένα κράτος μένουν πιστοί πολλών εθνών πρέπει να ανήκουν σε μία Εκκλησία, για να μη χωρίζονται λόγω της εθνότητας τους.